De magische mens

Welkom!

Beste lezer,

U bezoekt nu de vernieuwde website De Magische Mens die sinds 2009 bestaat. Een deel van de website is voorbehouden aan 'occulte wetenschappen' zoals alchemie en astrologie, en verder komen allerlei vormen van spiritualiteit, esoterische filosofie en magisch denken aan bod.

Het thema van deze website, in brede zin, is de wereld die volgens esoterici niet door de wetenschap te vatten is, en door haar lange tijd onbegrepen en genegeerd werd.

De ambitie is om hier een toegankelijke, boeiende en informatieve website over magie van te maken. Veel plezier en studiegenot!

 

Jules Grandgagnage

Visie

Deze website onderscheidt zich van de meeste andere websites over esoterie door een zekere 'nuchterheid' waarmee dit onderwerp wordt benaderd. Magie in al zijn facetten is een boeiend studiegebied, en zo wordt het hier ook benaderd.  Verschillende fenomenen en theorieën over magie worden beschreven met een gezonde dosis scepsis: geïnteresseerd, maar zonder in dweperij te vervallen. 

 

Homo signorum, de mens met de tekens van de dierenriem en hun relatie met de delen van het lichaam.

Leestips

Pentagram als magisch symbool, de tekens zijn astrologisch

Westerse esoterie

De studie van de magie in verschillende culturen en doorheen de geschiedenis zou een wat te ruime scope opleveren. De nadruk valt in deze website op de studie van de westerse esoterie en haar verschillende deelgebieden, zoals ze nu wordt aangeboden aan de universiteit van Amsterdam en elders.

Ik maak hierbij gebruik van het werk van toonaangevende auteurs met expertise op gebied van antropologie, religie, geschiedenis en andere geesteswetenschappen.

Het magische wereldbeeld

Magie heeft te maken met een bewustzijn dat openstaat voor ervaringen die niet meteen wetenschappelijk verklaard kunnen worden. Voor de magisch ingestelde mens is alles met elkaar verbonden, al het levende en al het niet levende. Hij ziet verbanden die een ander mens niet ziet. Terwijl de ontwortelde en vervreemde moderne mens meestal zijn band met de natuur heeft verloren en slechts vertrouwt op zijn rede, is bij de magische mens die band nog heel innig. Hij is intuïtief en beseft dat hij slechts een deel is van een veel groter geheel. Hij denkt en voelt holistisch. De ervaring van de totale werkelijkheid is voor hem groter dan de som der delen.

De Magische Mens is spiritueel en ontvankelijk, creatief en wijs. Geluk zit voor hem niet in het nastreven van materiële dingen, hij hoeft het geluk niet te zoeken omdat het geluk hem of haar vindt: hij geniet van eenvoudige dingen, van schoonheid, verfijning, liefde, vriendschap, beschaving, de mysteries van de natuur. Hij behoudt iets van de kinderlijke naïviteit die anderen al lang verloren zijn. Hij kan zich nog verwonderen, de wereld is voor hem een magische plaats.


Het magische wereldbeeld
Magie verwijst naar het manipuleren van de werkelijkheid door middel van rituelen en bezweringen. Magie is echter niet alleen een techniek, want het gaat onvermijdelijk uit van een achterliggend wereldbeeld, een manier waarop alles wat gebeurt begrepen en verklaard wordt. Met magie wordt dus ook een wijze van rationaliteit, een kosmologie, beschreven waarbij ervan uitgegaan wordt dat onzichtbare krachten veranderingen kunnen teweegbrengen in de materiële werkelijkheid. Die werkelijkheid wordt begrepen als een samenhangend geheel van onderling afhankelijke en bezielde delen. Overal ter wereld is het de taak van de magiër om die relaties (via omens, tekenen) te kennen en een verbinding of verzoening te bewerkstelligen door het uitvoeren van magische rituelen. De sympathische magie, die later in dit overzicht aan bod komt, werkt volledig volgens dit principe. Door deze animistische en holistische visie onderscheidt magie zich van het wetenschappelijk verklaringsmodel.

 

Magie en religie
In het westen wordt magie onderscheiden van vormen van religiositeit die ook beroep doen op het bovennatuurlijke om dingen te verklaren, al is dit vanuit antropologisch standpunt niet goed verdedigbaar. Sedert het einde van de 19e eeuw houden vooral antropologen zich bezig met de wetenschappelijke studie van de functie en de rituelen van magie in historische en tegenwoordige (primitieve) gemeenschappen.

 

Universeel verschijnsel

Magie kan een universeel verschijnsel genoemd worden, want het komt voor in de meeste culturen. In het westen hebben intellectuelen zich door de opkomst van de wetenschap weliswaar afgekeerd van magie, maar praktijken als handlezen en astrologie blijven bijzonder populair onder het gewone volk. In niet-westerse samenlevingen blijft magie een grotere rol spelen. Praktijken die als magisch worden beschouwd zijn onder meer voorspellen, astrologie, bezweringen, alchemie, tovenarij en spiritisme.


Teksten: Jules Grandgagnage

Definitie van magie

Antropologen houden het meestal bij een definitie zoals
"De vermeende kunst van het beïnvloeden van gebeurtenissen met occulte middelen". (Alan Barnard: 'Encyclopedia of Cultural and Social Anthropology')


De definitie die occultisten geven van 'magie' is vaak bijzonder gelijklopend. Meestal verwijzen zij naar de kunst van de magie:

"Magie, beschouwd als een wetenschap, is de kennis van de beginselen en de middelen waarmee de alwetendheid en almacht van de Geest en zijn controle over de krachten van de natuur kan worden verkregen door het individu, terwijl het nog steeds in zijn lichaam zit. Beschouwd als kunst, is magie de toepassing van die kennis naar de praktijk." (Helena Blavatsky, Amerikaanse occultiste, in 'Isis Ontsluierd')
"Magie is de Wetenschap en Kunst van het veroorzaken van verandering, optredend in overeenstemming met de Wil." (Aleister Crowley, Brits occultist)
"Magie is de studie en de praktijk van de manipulatie van de geheime krachten van de natuur" (Papus- Gérard Encausse, Frans occultist.)

 

Er zit ook 'magie' in een maanverlichte nacht, in de blik van een geliefde, in het beschouwen van een kunstwerk, in een cello suite van Bach, in zo veel menselijke ervaringen die niet in wetenschappelijke termen beschreven of geanalyseerd kunnen worden...

Magie als studieobject

Na de Verlichting werden onderwerpen als magie eeuwenlang verworpen als academisch irrelevant studieobject. Het werd gereduceerd tot een bijgeloof uit het voorwetenschappelijk tijdperk en verbannen naar de populaire literatuur.

Pas vanaf de jaren negentig van de 20e eeuw verschenen er over westerse esoterie publicaties van wetenschappers als Antoine Faivre, Wouter Hanegraaff en Kocku von Stuckrad, die er een systematische cultuurhistorische studie van maakten. De Faculteit der Geesteswetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam is anno 2015 de enige ter wereld die in een academische context een compleet onderwijsprogramma over westerse esoterie aanbiedt.

Magie maakt, samen met westerse astrologie en alchemie (de "drie traditionele wetenschappen"), deel uit van de drie hoofdstromingen die binnen de westerse esoterie worden bestudeerd.

Tekstverantwoording:

Alle teksten op deze website werden oorspronkelijk door Jules Grandgagnage geschreven, ook degene die geheel of gedeeltelijk op Wikipedia en andere samenwerkingsprojecten door hem onder zijn account J.G.G. werden gepubliceerd onder de licentie CC-BY-SA

Overname van teksten van de website De Magische Mens is alleen toegestaan wanneer de bron en de auteur ervan wordt vermeld.